Yükleniyor...

JEET KUNE DO KULELKAVİDO

Wushu Bursa Jeet Kun Do

Bruce Lee Amerika’da Kaliforniya eyaletinin San Fransisko şehrinde doğdu (1940). Onlu yaşlarda Wing Chun’un büyük ustası Yip Man’in nezaretinde onun üst öğrencilerinden Wong Shun-Leung, William Chueng ve arkadaşları Hawkins Cheung ile birkaç yıl çalıştı. Wing Chun çalışırken Hun Gar, Praying Mantis ve Tai Chi gibi diğer dövüş sanatlarını da denedi. Wing Chun’un merkezi hat teorisi (centerline), sabit dirsek teorisi (immovable elbow theory), trapping (phon sao), dört köşe teorisi (four corner theory) ve sticky hands (chi sao) gibi Wing Chun metotlarıyla kollarını makineleştirdi. Bruce Lee sürekli olarak değişerek gelişti ve geliştikçe değişti. Wing Chun dışında Batı Boksu (western boxing) çalışınca bir takım noksanları olduğunu düşünmekle birlikte bokstan da yararlandı. Ayrıca altı ay kadar kardeşiyle çalıştığı eskrim (fencing) sayesinde stop-hit, atağın beş yolu (five ways of attack), güçlü tarafın önde olması (power side forward), kırık ritim (broken rhythm), şaşırtmaca (deceptiveness), zamanlama (timing), mesafe ayarı (cadence), bazı ayak hareketleri (footwork) egzersizler gibi sonradan ona ilham olacak bilgiler edindi. Çin’de dövüş sanatçısı olup da Wushu ile ilgilenmeyen neredeyse yok gibidir.

Amerika’ya gitti (1959). Seattle’a (Washington) yerleşerek orada “Lee Jun Fan Gung Fu Enstitüsü” adında bir dövüş sanatı okulu açtı (1964). Burada bazı değişikliklerle Wing Chun öğretince bazı Wing Chun ustaları bu değişikliklerden dolayı ve Çinli dışındakilerle olan paylaşımı nedeniyle dövüş teklifleri aldı. Çin’in bölgesel dövüş sanatları ustası Wong Jack Man’i bir meydan okuma maçında 3 dakikadan daha kısa sürede dövüşüp yendikten sonra Bruce Lee zaferine rağmen hayal kırıklığına uğradı. Dövüş stilinin ona koyduğu limitler nedeniyle dövüşün uzamış olmasından rahatsız oldu ve tüm potansiyeliyle dövüşmediğini gördü. Böylece limitleri olmayan dövüş sanatları felsefesini oluşturacaktı. Bu uygulayıcıları bir şeyler yapmak için bir tek yol veya stile zorlamıyordu. İlk kez Garfield High School’da 1 inch yumruk kullanımını gösterdi. “Çin Kung Fu’su: Kendini Savunmanın Felsefi Sanatı” (Chinese Gung Fu: The Philosophical Art of Self Defense) kitabını yazdı.

Seattle’da Judo şampiyonu Jesse Raymond Glover ile bir Judo Şampiyonasında tanışınca Lee’nin hem en yakın ve hem de çalışma arkadaşı oldu. Glover onu kısa süre sonra kendi arkadaşlarıyla (Ed Hart, Skip Ellsworth, Jim DeMile, Leroy Garcia, Pat Hooks) tanıştırınca Lee’nin parklarda, garajlarda ve spor salonlarındaki derslerine onlar da dâhil oldu. Daha sonra Taky Kimura, Joe Cowles, Doug Palmer, Pat Strong ve başkaları geldiler. Fakat Lee sürekli evrimleşti. Oakland’da kendisinden yaşça büyük olan dövüş sanatçısı James Jimm Lee ile tanışınca Oakland’da ikinci bir Jun Fan Gung Fu Enstitüsü’nü açtılar. Yaş farkına rağmen James, Bruce’dan etkilenince Seattle’ı bırakarak Oakland’a geldi ve okulu açtı. James yardımcı öğretmen oldu. Ed Parker’ın Long Beach’a Uluslararası Karate Şampiyonası davetine icabet ederek orada 1 inch yumruk ve iki parmak şınavını gösterdi. TV yapımcısı Bill Dozier tarafından keşfedildi (1964). Lee Los Angeles’a taşınarak (1965) üçüncü ve son okulunu Dan Inosanto ile açtığında artık “Durduran Yumruğun Yolu” (The Way of the Intercepting Fist) ya da “Jeet Kune Do” (JKD) felsefesinden söz ediyordu.

Bruce Lee’nin dövüş sanatı “Jun Fan Gung Fu” olarak biliniyordu. Zira Lee’nin Çince adı Jun Fan’dır. Los Angeles’taki öğrencileri arasına Ted Wong, Dan Lee, Bob Bremer, Jerry Poteet, Pete Jacobs, Richard Bustillo, Larry Hartsell, Herb Jackson ve Steve Golden dahil oldu. Joe Lewis, Mike Stone, Chuck Norris ve Louis Delgado gibi turnuva şampiyonlarını da çalıştırdı; Joe Hyams, Stirling Siliphant, Tom Tannenbaum, Lee Marwin, Kareem Abdul Jabbar, Roman Polanski, James Coburn ve Steve McQueen gibi meşhurları da. Sonra tüm okullarını kapatarak (1969) çalışma için “arka bahçe” (backyard) yaklaşımını benimsedi. Önce sınıfları küçük ve dersleri daha kişisel tuttu. Wing Chun’un kol ağırlıklı disiplininden kurtularak Jhoon Rhee tarafından kendisine öğretilen hızlı tekmeleri kullandı. Bu süreçte henüz otuz yaşında ağırlık kaldırırken sırtını incitince doktoru bir daha tekme kullanmasını yasakladı. Dinlenme sürecinde JKD ile ilgili notlar aldı. Rahatsızlığını kendi çabasıyla atlattı.

Bruce Lee farklı çalışma metotları kullandı. Kuvvet için ağırlık çalışması, dayanıklılık için koşu, esneklik için germe ve diğerleri. Stilsiz stile vurgu yaptı (the style of no style). Geleneksel stillerin kalıplarından kurtulmak gerektiğini söyledi. İsminin fazla kısıtlayıcı olduğuna düşününce bu ismi verdiğine pişman oldu; çünkü belirli parametreler koyuyordu. Hâlbuki onun fikri sınırların dışında bir sanattı. Anilikteki önemine binaen öncü yumruğu (straight lead) önemsedi. Hasma atak yaparken “haber verme” dedi, “telgraf çekme” (non-telegraphic). Su gibi akarak açıları bulmayı öğütledi (be like water). Savunmaları uzatma yerine atağı anında durdurmayı (stop hits & stop kicks) ya da eşzamanlılığı (simultaneous parrying & punching) yani çabuk cevap vermeyi önerdi. Yükseğe tekmeyi egzersiz dışında hoş görmedi (no low kicks & high punch & mixed). Gerçek dövüşü ya da gerçekçiliği kriter edindi (combat realism). Klasiklerin tabularını yıktı (non classical). Akışkanlığı tavsiye etti (fluidity). Tüm mesafelerde rahatlık (comfort in all ranges) ve tüm pozisyonlarda rahatlık (adaptability in all positions) istedi. En yakın mesafede en uzun silahı kullanmayı teklif etti (longest weapon on nearest target). “Yumuşak hedefe güçlü silah” (strongest weapon softest target) dedi. Bireyin sistemden önemli (individual more important than the system) ve deneyimin de tekniğin üstünde olduğunu iddia etti (experience over technique). “Faydalı olanı al” dedi (absorb what is useful) ve “gereksiz olanı at” (hack away the unessential). Koşulsuzluğa (non conditional), kişisel özgünlüğe (individual uniqueness), doğallığa (spontaneity), stratejist olmaya, her yerde uygulanabilirliğe (applicable anywhere) çağırdı. “Limiti limit olarak kullanma” dedi (no limitation as limitation) ve “yolu yol olarak kullanma” (no way as the way). “Her şey dâhil et ve hiçbir şeyi hariç tutma” dedi (all inclusive, excludes nothing). “Bob and weave”den bahsetti. Ekonomik hareket edilmesini istedi (economy of motion); etkili (efficiency), direkt (directness) ve basitçe (simplicity). Prensipleriyle büyük bir dövüş sanatı filozofu olduğunu gösterdi. Bu yüzden Jeet Kune Do komplike hareketler veya stilize kalıplar yerine basitliği arar.

Egzersizi çok önemsedi. Bruce Lee’nin ilk iki okulundaki müfredatında egzersiz olmasa bile sonraki okulunda bu noksanlığı gidermiştir. Bu müfredatta önce fitnes programı vardır. Bruce Lee birçok dövüş sanatçısının fiziksel kondisyon için yeterince zaman ayırmadığını fark etti. Total fitnesin tüm elementlerini, kas kuvveti, kas dayanıklılığı, kardiyovasküler dayanıklılık ve esnekliği dâhil etti. Kas gücünü geliştirmek için geleneksel vücut geliştirme ve ağırlık çalışmalarını kullandı. Dövüş sanatlarındaki fiziksel çalışmalarda başarılı olmak için zihinsel ve ruhsal hazırlığın önemli olduğunu vurguladı. “Jeet Kune Do’nun Yolu” (The Tao of Jeet Kune Do) isimli kitabında antrenmanın en ihmal edilen şey olduğunu yazdı. Yeteneğin geliştirilmesi için çok fazla zaman harcandığı gibi kişiliğin geliştirilmesi için zaman ayrılmadığını söyledi. JKD sadece Bruce Lee’nin konsepti olduğundan salt olarak “Jeet Kune Do” ismini hiçbir öğrencisi kullanmamaktadır.

Asistanı Dan İnosanto, “Bruce Lee’nin ölümünden sonra Jeet Kune Do değişik evrelerden geçmiştir” dedi. Lee’nin bazı öğrencileri Jeet Kune Do’yu Lee’nin kendilerine öğrettiği gibi öğretirken diğer bazıları ise kendi kültürel sanatlarını (BJJ, Filipino Kali, Thai Boxing, French Savate) kattılar. Bruce Lee’nin asistanlarına göre, “Her dövüş sanatçısı kendi JKD’sini kendisi bulacak olmasına rağmen, daima JKD’yi kendi başına bir sanat oluşturan bir çekirdek prensipler serisi olacaktır.” Bruce Lee bırakın her yıl her ay değişen ama gelişen biriydi. Bu yüzden ona ait her şeyi almanın yolu tüm öğrencilerinden yararlanmakla mümkündür. Bruce Lee JKD felsefesinde kişinin kendi özgünlüğünü ortaya koymasını istediğinden farklı JKD metotları oluşmuştur. Profesör Joseph Cowles’ın Wu Wei Gung Fu’su, Sijo James Demile’in Wing Chun Do’su, Grand Master Jesse Raymond Glover’ın Non Classical Gung Fu’su, Guru Dan İnosanto’nun Jun Fan Jeet Kune Do’su örnek verilebilir. Tüm öğrencilerinin JKD’leri soyadlarıyla ifade edilebilir.

Wushu Bursa Jeet Kun Do

JKD Kulelkavido, Yüksel Yılmaz tarafından adının hiç duyulmadığı 1980’li yılların başından beri incelediği JKD felsefesinin ülkemiz şarlarına göre dizayn edilmiş bir Türk konseptidir. 80’li yıllarda özel derslerle bu felsefeyi yaymıştır. 1987’de İzmit’in merkezinde açılan bir spor okulunda uzun zaman bu felsefenin kriterlerini anlatmıştır. 1993’te yayınladığı dövüş sanatı dergilerinde bu felsefenin inceliklerine girmiştir. Yabancılarla karşılaştığı özel müsabakalarında bile her defasında bu felsefenin sadece bir teoriden ibaret olmadığını göstermiştir. Çeşitli branşlarda yarışan JKD’ciler dünya şampiyonlukları elde etmişlerdir. Yüksel Yılmaz’ın öğrencileri arasında Bruce Lee’nin ikinci, üçüncü ve dördüncü jenerasyon öğrencileri de mevcuttur. Silsile olarak başta Jesse Glover olmak üzere Bruce Lee’nin altı orijinal öğrencisinden ders almış olan Tom Keplar’ın “Non Classical Gung Fu” Türkiye’deki temsilcisi ve “Türkiye’de Jeet Kune Do’nun Babası” olarak ilan ettiği Yüksel Yılmaz tarafından yorumlanmıştır. “Non Classical Gung Fu” Bruce Lee’nin ilk asistanı Jesse Glover’ın Jeet Kune Do konseptidir. Yüksel Yılmaz dış bağlantılar yaparak Bruce Lee’nin tüm öğrencilerinin JKD’lerini Türkçeleştirerek makalelerle halinde yorumlarını medyada yaymıştır. 2008’de “Jeet Kune Do’nun Felsefesi” isimli kitabı yayınlanmıştır. 2009 yılında Avrasya Jeet Kune Do Federasyonu’nu kurarak dünyanın çeşitli ülkelerinde ve Türkiye’de temsilcilikler belirlemiştir. Günümüzde Yüksel Yılmaz birçok ülkede birçok kuruluşun JKD branşında Türkiye temsilcisidir.

2017 yılında Jeet Kune Do’cular Sri Lanka’da düzenlenen Güney Asya Jeet Kune Do Şampiyonası’na (South Asian JKD Martial Arts Championship) Kağıtspor Kulübü olarak katılılar. Kulüpten Sijo Yüksel Yılmaz, hakem Mahmut Kıldize, yarışmacı Gökhan Karagöz ve yarışmacı Ferhing Kara ile birlikte gözlemci olarak TWF’ndan MHK Başkanı Abdulvahid Alagöz de iştirak etti. Nihayet ilk kez yurt dışında Gökhan Karagöz 65 kilo kategorisinde, Ferhing Kara +80 kilo kategorisinde birinciliği elde ederek Güney Asya Jeet Kune Do Şampiyonu olup altın madalya aldılar. Böylece onurla İstiklal Marşı’nı okutup Türk bayrağını dalgalandırdılar. Sijo Yüksel Yılmaz burada JKD’nin ülke temsilcilerine ders verdi ve “inch punch” gösterisi ayakta alkışlandı. Kağıtsor Kulübü az sporcuyla katıldığı halde 2.lik kupasını aldı.

2018 yılında Jeet Kune Do’cular bu kez kendi imkânlarıyla Tayland’ın başkenti Bangkok’ta düzenlenen Üçüncü Uluslararası Thai Sanatları-Oyunları ve Festivali (At the 3rd International & Martial Arts Games and Festival 2018) bünyesinde ilk defa düzenlenen 2018 Dünya Jeet Kune Do Şampiyonası’na (2018 World Jeet Kune Do Championship) katıldılar. Sijo Yüksel Yılmaz’ın “Baş Yargıç” (Head Judge) olarak görev aldığı şampiyonaya gözlemci olarak JKD hakemi Oğuz Yalçın ve yarışmacı olarak Ferhing Kara katıldı. Ferhing Kara bir kez daha +80 kilo kategorisinde birinci olup altın madalya elde ederek ilk Jeet Kune Do Dünya Şampiyonu olmayı başardı. Sijo Yüksel Yılmaz burada da enfes bir gösteri yaparak büyük alkış aldı.

Ayrıca 1 Nisan 2018’deKocaeli’nin en büyük spor salonu olan Şehit Polis Recep Topaloğlu Spor Salonu’nda 110 yarışmacının Kocaeli Jeet Kune Do Şampiyonası düzenlendi. Yarışmaya başka illerden de katılım oldu. Muaz Akdoğan 12 saniyede rakibini nakavt ederek en çabuk maç bitirme rekorunu kıran ilk sporcu oldu.

Türk JKD’si “JKD Kulelkavido” dünyada organize edilen JKD maçlarında Türkiye’yi en güzel şekilde temsil edeceğinden emindir. Ülkemizde de mevcut branşlarla beraber kardeşlik ve renk katacaktır. Bruce Lee’nin her jenerasyonda öğrencisi davet edilerek ülkemizde JKD hakkında Bruce Lee sonrası gelişmeler zaman kaybetmeden takip edilecektir. Böylece Türk JKD camiası sürekli olarak sadece yararlı olanı almaya ve oradan itibaren geliştirmeye devam edecektir. Türkiye Wushu Kung Fu Federasyonu İcra Kurulu Başkanımız Sayın Abdurrahman Akyüz’ün her fırsatta hatırlattığı “Önce ahlak ve maneviyat” öncelikli kriterimizdir.

EET KUNE DO’NUN MÜFREDATI: JUN FAN GUNG FU

Bruce Lee’nin Çince adı “Jun Fan Lee” olduğu için kendi sistemine “Jun Fan Gung Fu” demişti; yani “Jun Fan’ın Gung Fu’su”; yani “benim Gung Fu’m”. 1958-73 yıllarında Bruce Lee çeşitli dövüş sanatlarının görüşlerini yeni bir dövüş sistemi şeklinde bir araya getirdi. ‘Jun Fan Gung Fu’nun temel aldığı branşlar daha ziyade Wing Chun, Boks ve Eskrim’di. Bunun dışında teknikler, alıştırmalar, prensipler ve konseptler az veya çok belirgin ama daima değiştirilmiş olarak başka dövüş sanatlarından etkilenmiştir ki ‘şahsi dövüş stili’ndeki zayıflıklar veya boşluklar ortadan kaldırılsın. Bu şekilde oluşturduğu dövüş tarzına ‘Jun Fan’ adını verdi. 1965’te (özellikle 1967-68’de) ilk kez Jeet Kune Do “durduran yumruğun yolu” kavramı çıktı. Bu şekilde Jeet Kune Do, ‘Jun Fan Gung Fu’nun

felsefi üst yapısını oluşturdu. Bruce Lee’nin orijinal öğrencilerinden olan Bruce Lee’nin öğrencisi D. İnosanto kendi disiplinine ‘Jun Fan Jeet Kune Do’ demiştir. Tekniklerin birden fazla mesafede ortaya çıkacağı göz ardı edilmeden ‘Jun Fan Jeet Kune Do’daki en önemli elementler mesafelerine göre bölünmüştür: Tekme (kicking) mesafesi, Yumruk (punching) mesafesi, Tuzaklama (trapping) mesafesi, Göğüs göğse (grappling) mesafesi. Bruce Lee’nin öğrencileri J. Cowles ‘Wu Wei Gung Fu”, J. Glover ‘Non Classical Gung Fu’, J. Demile ‘Wing Chun Do’ demiştir. Yalın haliyle ‘Jeet Kune Do’ ismini kimse kullanamaz.

JFGF ve JKD’de olmayan ama JFJKD’de olan antrenman sırasında sistem iki önemli bölüme ayrılır: ‘Jun Fan Kick Box’ ve ‘Jun Fan Trapping’. ‘Jun Fan Kick Box’ ve ‘Jun Fan Trapping’de hareketsiz bırakma tekniklerin yanında yakın dövüşün yerdeki ve ayaktaki grappling’in teknikleri de dâhildir. ‘Jun Fan Gung Fu’nun hedefi dövüşçüyü tüm dövüş mesafelerinde etkili bir biçimde antrene etmek ve eğilmektir. ‘Jun Fan Kick Box’ta yumruk ve tekme mesafesindeki teknikler, alıştırmalar ve stratejiler çalıştırılır. Buradaki işin önemli kısmı müsabaka çalışması (sparring) durumunda yapılır. Tekniklerin yapısı ve çeşitli mesafelerdeki geçişler, burada özellikle önemlidir. Zamanlama, mesafe hissi, hareketlilik, doğru teknik için “göz” sahibi olmak ve tekme ve vuruşlara karşı savurma çalışılır. ‘Jun Fan Trapping/in–Fighting’ yakın mesafede hasmın kol ve bacaklarını hareketsiz bırakmanın çeşitli yolları, ayrıca diz, dirsek ve kafa tosu silahlarıyla dövüş antrene edilir. Bu mesafe çalışan kişinin özel ihtimam göstermesi gerektiği bir mesafedir. Bu mesafe çok basit ve çok kombativ, ama aynı zamanda çok karmaşık ve hassasiyet ve manipülasyon alıştırmalarıyla çok bilimsel çalışılabilir. Grappling ve Ground–Fighting dövüşün başka bir önemli parçası da ‘yer dövüşü’dür. Birçok dövüş akışı içinde yakın dövüşe gider veya kişilerden biri veya ikisi kendini yerde bulur. Bu yüzden bir dövüşün burada nasıl sonlandırılacağını veya nasıl tekrar ayağa kalkılacağını bilmek önemlidir. Bunun için lövye, yakalama, boğma, vuruş, yerde manipülasyon, kontrol pozisyonu ve her şeye karşı kontralar çalışılır. Çeşitli çalışmaların kombinasyonu Jun Fan dövüş sanatlarını oluşturur. Burada dövüşte her şeyin olabileceğini, hiçbir şeyin garanti olmadığını göz önünde tutmak önemlidir. Bu yüzden dövüşün tüm yönlerinde antrene olunmalıdır. Çalışmanın sonucu tüm imkânları kullanabilen bir dövüşçüdür. Tüm durumlara ve tüm hasımlara “uygun” olmak ve çaresiz olmamak önemlidir.

Bruce Lee’nin özellikle grappling’te dikkati çeken orijinal öğrencilerinden Larry Hartsell demiştir ki: “Her mesafeye uy, kendini içinde bulunduğun mesafede hangi aletin işe yarayacağını hemen hisset ve içinde bulunduğun özel durum için en uygun mesafeyi korumaya çalış.” “Her mesafeye uy” ne demek? Savunduğunda hasmın saldıran uzvunun uzunluğuna göre kaçın ki ataklar kısa kalsın veya alan daralsın veyahut ıskalasın; saldırdığında da yine ona göre saldır ki atağın kısa kalmasın veya alanın daralmasın veyahut isabet etsin. “Kendini içinde bulunduğun mesafede hangi aletin işe yarayacağını hemen hisset” ne demek? Yakında kaldığında otomatik olarak kısa uzuvları, uzakta kaldığında yine otomatik olarak uzun uzuvları kullan ki hedefe ulaşabilesin. “İçinde bulunduğun özel durum için en uygun mesafeyi korumaya çalış” ne demek? O esnada bir yumruk kombinasyonu yapıyorsan buna katılacak tekme yüksek seviye bir tekme olursa alan dar gelir ve alana sıvışamaz; ama alt seviye bir tekme rahatlıkla vurulabilir.

JEET KUNE DO’NUN GENEL ÖZELLİKLERİ

Jeet Kune Do’nun prensiplerine bir sayı vermek doğru değil. Hatta şartlar değiştikçe siz kendi JKD’nize katabilirsiniz. Genel geçer karakteri daha önde olan, her JKD adamının mutlaka bilmesini ve müfredatında mutlaka yer almasını gerektiren prensiplerden ilk akla gelenler şunlardır: Ön direkt ile başla, su gibi ol, atağı atakla vurarak durdur, eşzamanlı savuştur ve vur, aşağıya tekme ve yukarıya yumrukla karma yap, gerçekçi dövüş, yararlı olanı al ve yararsızı atıp oradan itibaren geliştir yani kişisel özgünlük, akışkan ol, tüm mesafelerde ve tüm pozisyonlarda rahat ol, en yakın mesafede en uzun silahı ve yumuşak hedefe güçlü silahı kullan, birey sistemden önemli, deneyim tekniğin üstünde, her şey dâhil et ve hiçbir şeyi hariç tutma, her zaman gelişen ol, her yerde uygulanabiliri kullan, kırık ritim yap, koşul yok, atak yaparken haber verme, eskiden deneyimi al ama eskiye saplanma, form veya kata yok, düşünmek yok, limiti limit olarak ve yolu yol olarak kullanma, seçmek ve toplamak yok, merkezi çizgiye vur, ekonomik hareket et (basit, direkt, etkili), atağın beş yolunu kullan.

Özlü Sözler

Başkaları tarafından mağlup edilmekte utanılacak bir şey yok. Önemli olan yenildiğiniz zaman ‘’Bende eksik olan ne?’’ sorusunu kendinize sorabilmenizdir. Böyle bir tutum izleyen insan umut vaat ediyor demektir.

Bruce Lee

Savaş sanatları kaba kuvvet uygulaması gibi görünebilir. Ama Çin savaş sanatları sisteminin arkasında birçok felsefe yatar. Savaş sanatlarında kurallar vardır, şefkat ve başkalarına yardım etmek…

Ip Man

Büyük bir şampiyon olmak için en iyi olduğuna inanmalısın. Öyle olmasan bile, öyle gibi davranmalısın.

Muhammed Ali
Sosyalmedya
Son Yazılar
Hakkımızda

Türkiye Wushu KungFu Federasyonu Bursa İl Temsiliciliği Resmi Web Sayfası.

logo symetrio

Tasarlayan İstifsbi Tasarım © TWF Bursa İl Temsilciliği. Tüm hakkı saklıdır.